Wat betekent het als je hardop tegen jezelf praat
Veel mensen schrikken als ze merken dat ze hardop tegen zichzelf praten. Het voelt soms een beetje raar, alsof je gek aan het worden bent. Toch is dit gedrag veel normaler dan je misschien denkt. Hardop praten tegen jezelf komt voor bij kinderen, volwassenen en ouderen. Het is een manier waarop je hersenen informatie ordenen, gevoelens verwerken en beslissingen nemen.
Wanneer je iets niet mag vergeten, jezelf moed inspreekt of een lastige taak uitvoert, helpt een hardop uitgesproken zin om je aandacht te sturen. Je maakt als het ware hoorbaar wat er in je hoofd gebeurt. Dat kan rust geven in plaats van onrust.
De voordelen van hardop met jezelf praten
Betere concentratie en geheugen
Als je tijdens het koken de stappen van een recept benoemt of bij het klussen hardop zegt wat je gaat doen, geef je je brein duidelijke instructies. Dit helpt om minder fouten te maken en dingen beter te onthouden. Door woorden aan handelingen te koppelen, leg je een sterkere verbinding in je geheugen.
Ook tijdens het leren van nieuwe informatie kan hardop herhalen zorgen dat de stof beter blijft hangen. Je gebruikt dan niet alleen je ogen, maar ook je stem en gehoor. Hoe meer zintuigen meedoen, hoe groter de kans dat je het later terug kunt halen.
Omgaan met stress en emoties
Praat je hardop wanneer je boos, verdrietig of zenuwachtig bent, dan kan dat een veilige uitlaatklep zijn. Door woorden te geven aan je gevoel, wordt het concreter en minder overweldigend. Zinnen als “ik mag dit spannend vinden” of “ik kan dit stap voor stap doen” kunnen je kalmeren.
Veel mensen gebruiken zelfspraak onbewust als een soort mini-coach in hun hoofd. Je spreekt jezelf toe zoals een vriend dat zou doen. Dat is een gezonde manier om jezelf te steunen in lastige momenten.
Wanneer is het niet meer zo onschuldig
Verschil tussen normaal en zorgelijk
In de meeste gevallen is hardop praten tegen jezelf helemaal onschuldig. Het wordt anders wanneer je stemmen hoort die je opdrachten geven of bedreigen, of als je het gevoel hebt dat je de controle verliest over wat je zegt. Ook als het praten je dagelijks leven belemmert, kan het goed zijn om hulp te zoeken.
Een belangrijk verschil is dit: kies je er zelf voor om iets hardop te zeggen, of voelt het alsof het buiten jou om gebeurt? In het eerste geval is het meestal gewoon een denkgewoonte. In het tweede geval is het verstandig om met een huisarts te praten, zodat er eventueel verder onderzoek kan worden gedaan.
Hoe je zelfspraak positief kunt inzetten
Van innerlijke criticus naar behulpzame coach
Niet alleen het praten zelf is belangrijk, maar vooral wát je zegt. Als je jezelf steeds uitscheldt of klein maakt, kan dat je zelfvertrouwen schaden. Probeer daarom op te letten welke woorden je gebruikt. Vervang zinnen als “ik kan dit toch niet” door “ik ga kijken hoe ver ik kom” of “ik mag fouten maken terwijl ik leer”.
Door bewust vriendelijker tegen jezelf te praten, zowel in gedachten als hardop, kun je stap voor stap een positievere blik op jezelf ontwikkelen. Hardop tegen jezelf praten is dus niet iets om je voor te schamen, maar juist een alledaags hulpmiddel dat iedereen op zijn eigen manier mag gebruiken.
