Kort antwoord: nee, salvia is niet giftig voor katten. Keukensalie (Salvia officinalis) staat op de niet-giftig-lijst van de ASPCA voor katten, honden en paarden, en ook siersalvia zoals vuursalie geldt als ongevaarlijk. Waar je wél op moet letten is salie in de vorm van etherische olie: katten kunnen fenolen en terpenen slecht afbreken, en geconcentreerde olie kan daardoor wel giftig zijn. De plant mag blijven staan, de oliefles moet in de kast.
De plant zelf
Salie is een kruidenstruik met zachte, grijsgroene bladeren en een sterke geur. Precies die geur zorgt ervoor dat de meeste katten er sowieso weinig interesse in hebben. Knabbelt je kat er toch aan, dan gebeurt er in de regel niets. Er is geen bekende toxine in de plant die bij katten schade aanricht.
Wat wel kan gebeuren, en dat geldt voor elke plant, is dat een kat die veel blad wegwerkt daarna moet braken of een dag wat dunnere ontlasting heeft. Dat is een mechanische reactie op onverteerbaar plantenmateriaal, geen vergiftiging.
Etherische olie: de echte waarschuwing
Bij katten ontbreekt grotendeels het leverenzym glucuronyltransferase. Dat enzym is nodig om fenolische verbindingen onschadelijk te maken. In etherische oliën zitten die verbindingen in zeer hoge concentratie. Daardoor kan een stof die als blaadje volstrekt onschuldig is, als olie wel problemen geven.
Vermijd bij katten in huis dus:
- Aromadiffusers met salie, tea tree, eucalyptus, kaneel, kruidnagel of dennenolie
- Olie die je op de huid of vacht van het dier aanbrengt
- Open flesjes of gemorste olie op vloeren en werkbladen
Gebruik je toch een diffuser, zorg dan dat de kat de ruimte altijd kan verlaten en ventileer goed.
Wanneer bel je de dierenarts
Ga naar de dierenarts als je kat na contact met salie of salieolie sloom wordt, wankelt, veel speekselt, trilt, benauwd is of blijft braken. Neem als het kan de verpakking of een stukje van de plant mee, dat helpt bij het stellen van de diagnose.
Andere kruiden en planten
Salie hoort bij de veilige kant van de kruidentuin. Ook basilicum, tijm, rozemarijn en dille worden als niet-giftig voor katten beschouwd. Echt oppassen is het bij lelies, die zelfs in kleine hoeveelheden nierfalen kunnen veroorzaken, en bij bijvoorbeeld azalea, oleander en dieffenbachia. Wie een kat en een groene tuin combineert, doet er goed aan de plantenlijst van de ASPCA een keer door te nemen.
Waar je verder kunt kijken
Voor Nederlandstalige informatie over vergiftigingen bij huisdieren kun je terecht bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum. De Dierenbescherming geeft praktische tips over een diervriendelijke tuin, en algemene botanische achtergrond over de soort staat op Wikipedia.